.jpg)
Tag line: Greatness comes to those who take it
Regie: Sergei Bodrov
Scenario: Sergei Bodrov en Arif Aliyev
Waar: Kijkhuis, dagelijks 21:45 (check web site voor updates)
Mongol is een multidimensionaal portret van Temudgin, beter bekend als Genghis Khan. Het begint met zijn jeugd en eindigt met de veldslag die zijn lot als Khan voor altijd zal verzegelen. Onder zijn leiderschap beleefde het Mongoolse rijk een ongekend hoogtepunt. Genghis Khan wist namelijk in de 13e eeuw de Mongoolse clans te verenigen en zodoende de helft van de dan bekende wereld te veroveren.
Mysterie en controverse hebben het personage Genghis Khan altijd omringd. Het eerste literaire werk over zijn leven en de Mongolen in het algemeen dateert uit de middeleeuwen: 'de Geheime Geschiedenis van de Mongolen'. Het is waarschijnlijk geschreven enkele decennia na zijn dood. In de 19e eeuw werd deze tekst ontdekt door de Russische sinoloog Pallady Kafarov. Deze constateert dan dat dit geschrift in China had gediend als basistekst om de Mongoolse taal en cultuur te leren. Verder bevat de tekst een hoog gehalte aan mythologische associaties. Deze symbolen geven een beeld van het leven van deze nomaden als een ultiem natuurvolk. Zo zou Temudgin afstammen van een wolf.
De regisseur/auteur Sergei Bodrov en auteur Arif Aliyev hebben dit document als uitgangspunt genomen daarbij geholpen door een aantal Russische wetenschappers. Dergelijke historische films worden hier natuurlijk veel interessanter door. De film is een redelijk verantwoorde kennismaking met het personage Genghis Khan. Mongol is doorspekt met spectaculaire, gewelddadige slagveldscenes. Het bloed, dat hier letterlijk van het doek spat, is wel functioneel. Hier laat Bodrov zien dat Temudgin, gespeeld door de Japanse acteur Asano Tadanobu, een groot strategisch krijgsheer was die oorlog voeren tot zijn specialiteit had gemaakt. Zijn leger was aanvankelijk klein maar groeit snel, onder andere door zijn rechtvaardigheid tegenover zijn officieren en soldaten. Ghengis Khan reorganiseerde zijn leger en verenigde de Mongolen tot een volk. Hij combineerde een ijzeren discipline met een sterk gevoel voor loyaliteit.
Temudgin gaat regelmatig bidden in de bergen en komt dan direct in contact met zijn God. Dat Temudgin zou afstammen van een wolf wordt in deze scene succesvol geillustreerd. De prachtige fotografie van de wolf, die hem van bovenaf bespiedt, domineert dan even het filmmoment. Maar er is veel meer. Temudgin blijkt over een overleversmentaliteit te beschikken wat natuurlijk bij een krijgsheer van zijn formaat past. Ook is Shamanisme hem niet vreemd. Zo laat Bodrov zien dat Temudgin met de natuur weet om te gaan. Volgens de eerder genoemde tekst zou hij dat allemaal van zijn moeder hebben geleerd. In het leven van Temudgin zijn de vrouwen overigens zijn redders. Het zijn sterke vrouwen die geen blad voor hun mond nemen. Zo spreekt zijn vrouw Borte (Khulan Chuluun) twee soldaten bestraffend toe nadat ze iemand hebben gedood. En dat terwijl de net gevoerde en gewonnen oorlog met de Merkits in eerste instantie was gevoerd om haar te bevrijden..
De vroege jeugd van Temudgin, inclusief zijn ontmoeting met Borte, is gedraaid door de Nederlandse cameraman Rogier Stoffels. Voor de rest van de film was Stoffels niet beschikbaar waardoor Bodrov moest uitwijken naar Sergey Trofimov. Het verschil is niet merkbaar. De fotografie van beiden cameramannen is ronduit adembenemend. De productie, die begon in 2005, werd gedraaid op de oorspronkelijke locaties: China, Mongolie en Kazachstan. De totale duur van de opnames bedroeg 25 weken. Het draaischema werd verdeeld over drie seizoenen: zomer, herfst en winter. De professionele stuntmannen kwamen met hun eigen paarden. In de film wordt gezegd dat een paard belangrijker is dan een vrouw voor een Mongool. Volgens Bodrov, die zelf dol is op paarden, raakte geen enkel paard gewond en werden allen liefdevol verzorgd.
Bodrov heeft met een uitstekende crew en cast kunnen werken. De montage van de film was in handen van Zach Staenberg (the Matrix trilogy) en Valdis Oskarsdottir (Eternal Sunshine of the Spotless Mind). De talentvolle Dashi Namdakov ontwierp de set. Hij ontving er terecht een Nika award voor. De rol van Borte, de vrouw van Temudgin, bleek lastig in te vullen. Twee weken voor het draaien werd uiteindelijk Khulan Chuluun gevonden, een Mongoolse studente zonder enige acteerervaring. Dat ze talent heeft bewijst ze zonder meer.
De soundtrack, georchestreerd door de Finse Tuomas Kantelinen, is zeer de moeite waard. We horen de zogenaamde keelzingers of "chömei", de brommerige zangtechniek die door veel nomadische volken in Centraal Azie wordt toegepast. Verder was de succesvolle acht koppige Mongoolse folk-rock band Altan Urag betrokken bij het project. Eerder verzorgden zij de soundtrack voor de Mongoolse speelfilm Khadak. Bodrov vertelt dat hij bij het horen van deze muziek direct verliefd werd op hun geluid. Alles viel zodoende op zijn plaats. Een film die gemaakt is met veel liefde, dat straalt er van af.
Over de Grote Khan zijn nog altijd veel verhalen in omloop. Zo zou men in 2006 zijn paleis hebben ontdekt in Mongolie. Men speculeert over de locatie van zijn begraafplaats die zich mogelijkerwijs in dit paleis zou bevinden. Volgens een legende staat er op zijn graf geschreven: Als ik nog in leven was, zouden de mensen niet blij zijn.
