3:10 to Yuma (remake, 2007)

Tag line: Time waits for one man
Tag line (1957): The lonesome whistle of a train… bringing the gallows closer to a desperado – the showdown nearer to his captor

Regie: James Mangold
Waar: Kijkhuis, dagelijks 22:00 uur (check web site)

De openingsscene van 3:10 to Yuma liegt er niet om. Alle western-ingredienten worden uit de kast getrokken: paarden in volle rengalop, kruitdampen, bloed en veel stof. Snelle montage en trillende frames. Een zwaar bewapende geldkoets wordt overvallen. Je zit er meteen in.

De bende van Ben Wade (Russell Crowe) zit achter deze gruwelijke overval. Tegenover deze koudbloedige moordenaar staat Dan Evans (Christian Bale), de hard werkende rancher op de rand van de financiele afgrond. Samen met zijn twee zonen is Evans getuige van deze brute actie. Tot overmaat van ramp heeft Wade Evans' kudde ingezet om de geldkoets de weg te laten versperren.

Evans woont met zijn vrouw Alice (Gretchen Mol) en hun twee jonge zonen in een cabin op een stuk land in de woestijn van Arizona. Hun toch al moeilijke leven wordt onmogelijk gemaakt door een man die Hollander (Lennie Loftin) heet. Hollander's baas wil dat Evans opzout omdat zijn huis op de route van de toekomstige spoorweg ligt. Hollander steekt de stallen in de fik. Na vijf minuten is duidelijk wat voor vlees we in de kuip hebben en wie de good guys en wie de bad guys zijn.

Alle mannen van de geldkoets worden vermoord, op Byron McElroy, een van de bewakers, na. Dit is overigens een prachtige rol van veteraan Peter Fonda. In de loop van het verhaal wordt duidelijk dat McElroy een fundamentalist en opportunist (lees, ' overlever') bij uitstek is. Wade zal hem zijn leven sparen omdat hij hem wil laten lijden. De wraak zal later worden ingelost.

Wanneer Evans naar het stadje Brisbee gaat om verhaal te halen bij Hollander, kruist Wade opnieuw zijn pad. Wade wordt gearresteerd en moet de gevangenis in. Voor een beloning van 200 doller verhuurt Evans zichzelf om Wade op de trein naar Yuma te zetten. Samen met een handjevol mannen gaan ze op weg. Tijdens deze tocht zit de bende van Wade hen op de hielen, maar ook de Apaches laten van zich horen. Het is immers het wilde westen.

In Wade sluimtert een stukje goedheid en in Evans een stukje slechtheid. Dat maakt de karakters van Crowe en Bale zo interessant. Beiden slagen er in om deze gecompliceerde karakters uit te laten stijgen boven de ruwe bolster blanke pit en de opportunistische ranger. Wade weet veel ontzag te genereren onder zijn mannen en Evans is de huisvader die nauwelijks respect weet op te wekken bij zijn oudste zoon William.

3:10 to Yuma is een remake van de western met dezelfde naam uit 1957 onder regie van Delmer Daves. Het script werd ook nu geschreven door Halsted Wells. In de remake is ruimschoots aandacht voor de dynamiek tussen Dan Evans en Ben Wade. James Mangold levert met 3:10 to Yuma een overtuigende en traditoneel ogende western af. Voor de bende van Wade is ook meer aandacht dan in het orignineel. Zo verklaart Charlie Prince (Ben Foster) de persoon van Ben Wade.

Een western betekent kogels, ongeschoren mannen, drank en rivaliteit. Vrouwen komen er nauwelijks in voor. En waar ze dat wel doen zijn het avontuurlijke en mooie vrouwen die van saloon naar saloon trekken om hun brood te verdienen als zangeres, actrice, serveerster, barvrouw, prostituee. Of, het zijn vrome en hardwerkende huisvrouwen. In westerns blijven vrouwen hangen in stereotypen. De historische integriteit moet met een korrel zout worden genomen. Maar dat zal menigeen voor lief nemen bij een western als 3:10 to Yuma.

Brideshead Revisited

Tag line: Love is not ours to control 
 


Regie: Julian Jarrold 

Scenario: Andrew Davies & Jeremy Brock

Waar: Kijkhuis, dagelijks 21:00 uur (check web-site voor updates) 


Brideshead Revisited is een sfeervol plaatjesboek dat zich afspeelt rond een aristocratische katholieke familie en hun landhuis, Brideshead. De centrale figuur in het verhaal is Charles Ryder (Matthew Goode). Wanneer hij geschiedenis gaat studeren in Oxford komt hij in contact met de flamboyante Sebastian Flyte (Ben Wishaw) en diens homosexuele vriendenkring. Sebastian wordt verliefd op Charles en introduceert hem thuis. Charles wordt aanvankelijk geaccepteerd door de bijna geloofswaanzinnige moeder van Sebastian, Lady Marchmain (Emma Thompson). Zij denkt dat de gereserveerde Charles een goede invloed zal hebben op haar aan alchohol verslaafde zoon. Maar wanneer Charles meegaat naar Venetië, waar de vader van Sebastian met zijn minnares Cara (Greta Scacchi) woont, en verliefd wordt op dochter Julia Flyte (Hayley Atwell) krijgt de moeder argwaan en raakt Sebastian volledig de kluts kwijt. Lady Marchmain wil haar dochter namelijk uithuwelijken aan een man die katholiek is en zeker niet aan de ongelovige Charles. De teleurgestelde Sebastian verdwijnt met liefdesverdriet naar Marokko. Charles laat de familie los, trouwt en komt na een aantal jaren Julia tegen…

Natuurlijk ontkomt de regisseur Julian Jarrold, die met Becoming Jane ervaring op deed met het genre kostuumdrama, niet aan uitgebreide kritiek. In de eerste plaats is er de meesterlijke roman van Evelyn Waugh uit 1945. De klassieker over verboden liefde en het verlies van de onschuld. Naar aanleiding van dit boek werd in 1981 een televisieserie gemaakt. Deze serie was en is, want het staat nog steeds als een huis, een geslaagde uitwerking van de roman. Hier worden de religieuze belangen en de sociale relaties wel ruimschoots uitgewerkt. De afleveringen geven een gedetailleerd beeld van de gecompliceerde werkelijkheid van de Engelse aristocratie tussen de eerste en de tweede wereldoorlog. De katholieken vormden een minderheid. De sexuele normen en waarden en de spanningen daaromtrent geven voldoende stof voor een heus drama. Maar goed, er is dan ook voldoende tijd om dit uit de doeken te doen.

Helaas is Brideshead Revisited als speelfilm te saai en bij tijd en wijle zelfs verward. Jarrold slaagt er niet in om de kijker mee te nemen in de wereld die Brideshead heet. De acteurs blijven afstandelijk waardoor wij ons niet kunnen indentificeren met de personages. Wishaw is als de alcoholistische Sebastian eigenlijk pathetisch. Een veels te simpele uitwerking van dit gecompliceerde karakter uit de roman. Emma Thompson is als de katholieke moeder te karikaturaal. Eigenlijk zijn alle personages in de film simpel. Dat is jammer want het boek biedt zo veel meer aanknopingspunten. Brideshead Revisited is prachtig gefotografeerd met asymetrische en poëtische beelden. Maar de tweede helft van de film, wanneer Charles en Sebastian niets meer hebben, ontwikkelt zich platvloers zonder enige verbeeldingskracht.

Elegy

Regie: Isabel Coixet
Waar: Kijkhuis, dagelijks 21:30 uur (check web-site voor updates)

Mannen worden vaak veel aantrekkelijker naarmate hun leeftijd vordert. Dat lijkt zeker op te gaan voor David Kepesh (Ben Kingsley). Als gevierd professor in de literatuurgeschiedenis lukt het hem telkens weer om op charmante wijze een van zijn net afgestudeerde studentes het bed in te praten. Dat is uitgekookt want zo vermijdt hij mogelijke aanklachten van sexuele intimidatie. Kepesh is reeds voorbij de middelbare leeftijd. Hij heeft een krachtig libido. Ooit was hij getrouwd maar kwam er spoedig achter dat hij niet uit het huwelijkse hout was gesneden. Hij gaf de voorkeur aan het vrije leven. De enige vastigheden die hij heeft zijn een mooie carrière en zijn minnares Carolyn (Patricia Clarkson). Zij studeerde twintig jaar geleden bij hem af. Beiden zijn aan elkaar gewaagd omdat voor beiden hun relatie duidelijk is. Carolyn zal bijvoorbeeld nooit verwachten dat David haar op komt halen van het vliegveld of dat hij haar overlaadt met sieraden. En dat hoeft ook niet. Zij delen slechts het bed, een mooie fles wijn en een gesprek. Beiden laden hun accu op en gaan daarna weer vrolijk verder met hun eigen leven.

Zo begint Elegy met een beeld te schetsen van David Kepesh en zijn ‘losbandige’ en geregelde leven. Maar op een dag ontdekt hij Consuela Castillo (Penelope Cruz). Ze zit op de voorste rij tijdens zijn college en hij kan zijn ogen maar niet van haar af houden. Via zijn voice-over worden wij ingewijd in zijn overpeinzingen en motivaties. Zo begrijpt de kijker dat de mooie Cubaanse Consuela voor hem een geval apart is. Bij zijn jaarlijkse cocktail party, georganiseerd bij hem thuis, laat hij alle studentes links liggen. Hij heeft alleen oog voor Consuela. De geslepen versierder voelt zich voor het eerst sinds jaren onzeker wanneer hij haar uitnodigt om met hem naar een toneelstuk te gaan. En, natuurlijk gaat ze er op in. En dan begint het.

Steeds verder zakt David weg in de zoete liefde van deze jonge vrouw. Maar daarmee neemt zijn angst haar te verliezen aan een of andere knappe jongeman ernstig toe. David wordt jaloers en voelt zich uiteindelijk instabiel wanneer Consuela niet in zijn dircte omgeving is. David kent zich zelf niet meer. Zijn beste vriend en dichter George O’Hern (Dennis Hopper) raadt hem met klem aan deze vrouw onmiddelijk te dumpen. Ze heeft al veel te veel macht over hem. Al geeft David zijn vriend gelijk, op het moment suprême doet hij precies het tegenovergestelde en vraagt of ze met hem naar Parijs wil gaan. Het is duidelijk. David Kepesh zit er tot over zijn oren in.

Elegy is gebaseerd op het boek van de bekende Amerikaanse schrijver Philip Roth: The Dying Animal. Het boek is tot film script bewerkt door Nicolas Meyer. Elegy is een karakterschets van vooral de man David Kepesh. Het is zacht, zoet en soms melancholiek. De film is wel erg traag. Zo zijn de scenes tussen David en zijn zoon Kenny (Peter Sarsgaard) misschien overbodig. De scenes met Consuela in David’s flat worden lang uitgerekt met weliswaar prachtige, doch clichématige, muziek. Het is mede te danken aan de charismatische Kingsley, zo nu en dan verwikkeld in een scherp gesprek met Hopper, en natuurlijk de mysterieuze schoonheid van La Cruz, dat de film zonder een alles overheersende verveling uitgezeten kan worden.

Mongol - The untold story of Genghis Khan

Tag line: Greatness comes to those who take it

Regie: Sergei Bodrov
Scenario: Sergei Bodrov en Arif Aliyev
Waar: Kijkhuis, dagelijks 21:45 (check web site voor updates)

Mongol is een multidimensionaal portret van Temudgin, beter bekend als Genghis Khan. Het begint met zijn jeugd en eindigt met de veldslag die zijn lot als Khan voor altijd zal verzegelen. Onder zijn leiderschap beleefde het Mongoolse rijk een ongekend hoogtepunt. Genghis Khan wist namelijk in de 13e eeuw de Mongoolse clans te verenigen en zodoende de helft van de dan bekende wereld te veroveren.

Mysterie en controverse hebben het personage Genghis Khan altijd omringd. Het eerste literaire werk over zijn leven en de Mongolen in het algemeen dateert uit de middeleeuwen: 'de Geheime Geschiedenis van de Mongolen'. Het is waarschijnlijk geschreven enkele decennia na zijn dood. In de 19e eeuw werd deze tekst ontdekt door de Russische sinoloog Pallady Kafarov. Deze constateert dan dat dit geschrift in China had gediend als basistekst om de Mongoolse taal en cultuur te leren. Verder bevat de tekst een hoog gehalte aan mythologische associaties. Deze symbolen geven een beeld van het leven van deze nomaden als een ultiem natuurvolk. Zo zou Temudgin afstammen van een wolf.

De regisseur/auteur Sergei Bodrov en auteur Arif Aliyev hebben dit document als uitgangspunt genomen daarbij geholpen door een aantal Russische wetenschappers. Dergelijke historische films worden hier natuurlijk veel interessanter door. De film is een redelijk verantwoorde kennismaking met het personage Genghis Khan. Mongol is doorspekt met spectaculaire, gewelddadige slagveldscenes. Het bloed, dat hier letterlijk van het doek spat, is wel functioneel. Hier laat Bodrov zien dat Temudgin, gespeeld door de Japanse acteur Asano Tadanobu, een groot strategisch krijgsheer was die oorlog voeren tot zijn specialiteit had gemaakt. Zijn leger was aanvankelijk klein maar groeit snel, onder andere door zijn rechtvaardigheid tegenover zijn officieren en soldaten. Ghengis Khan reorganiseerde zijn leger en verenigde de Mongolen tot een volk. Hij combineerde een ijzeren discipline met een sterk gevoel voor loyaliteit.

Temudgin gaat regelmatig bidden in de bergen en komt dan direct in contact met zijn God. Dat Temudgin zou afstammen van een wolf wordt in deze scene succesvol geillustreerd. De prachtige fotografie van de wolf, die hem van bovenaf bespiedt, domineert dan even het filmmoment. Maar er is veel meer. Temudgin blijkt over een overleversmentaliteit te beschikken wat natuurlijk bij een krijgsheer van zijn formaat past. Ook is Shamanisme hem niet vreemd. Zo laat Bodrov zien dat Temudgin met de natuur weet om te gaan. Volgens de eerder genoemde tekst zou hij dat allemaal van zijn moeder hebben geleerd. In het leven van Temudgin zijn de vrouwen overigens zijn redders. Het zijn sterke vrouwen die geen blad voor hun mond nemen. Zo spreekt zijn vrouw Borte (Khulan Chuluun) twee soldaten bestraffend toe nadat ze iemand hebben gedood. En dat terwijl de net gevoerde en gewonnen oorlog met de Merkits in eerste instantie was gevoerd om haar te bevrijden..

De vroege jeugd van Temudgin, inclusief zijn ontmoeting met Borte, is gedraaid door de Nederlandse cameraman Rogier Stoffels. Voor de rest van de film was Stoffels niet beschikbaar waardoor Bodrov moest uitwijken naar Sergey Trofimov. Het verschil is niet merkbaar. De fotografie van beiden cameramannen is ronduit adembenemend. De productie, die begon in 2005, werd gedraaid op de oorspronkelijke locaties: China, Mongolie en Kazachstan. De totale duur van de opnames bedroeg 25 weken. Het draaischema werd verdeeld over drie seizoenen: zomer, herfst en winter. De professionele stuntmannen kwamen met hun eigen paarden. In de film wordt gezegd dat een paard belangrijker is dan een vrouw voor een Mongool. Volgens Bodrov, die zelf dol is op paarden, raakte geen enkel paard gewond en werden allen liefdevol verzorgd.

Bodrov heeft met een uitstekende crew en cast kunnen werken. De montage van de film was in handen van Zach Staenberg (the Matrix trilogy) en Valdis Oskarsdottir (Eternal Sunshine of the Spotless Mind). De talentvolle Dashi Namdakov ontwierp de set. Hij ontving er terecht een Nika award voor. De rol van Borte, de vrouw van Temudgin, bleek lastig in te vullen. Twee weken voor het draaien werd uiteindelijk Khulan Chuluun gevonden, een Mongoolse studente zonder enige acteerervaring. Dat ze talent heeft bewijst ze zonder meer.

De soundtrack, georchestreerd door de Finse Tuomas Kantelinen, is zeer de moeite waard. We horen de zogenaamde keelzingers of "chömei", de brommerige zangtechniek die door veel nomadische volken in Centraal Azie wordt toegepast. Verder was de succesvolle acht koppige Mongoolse folk-rock band Altan Urag betrokken bij het project. Eerder verzorgden zij de soundtrack voor de Mongoolse speelfilm Khadak. Bodrov vertelt dat hij bij het horen van deze muziek direct verliefd werd op hun geluid. Alles viel zodoende op zijn plaats. Een film die gemaakt is met veel liefde, dat straalt er van af.

Over de Grote Khan zijn nog altijd veel verhalen in omloop. Zo zou men in 2006 zijn paleis hebben ontdekt in Mongolie. Men speculeert over de locatie van zijn begraafplaats die zich mogelijkerwijs in dit paleis zou bevinden. Volgens een legende staat er op zijn graf geschreven: Als ik nog in leven was, zouden de mensen niet blij zijn.